Sıkıştırılmış Sap Balyalarıyla Oluşturulan Modüllerden İnşa Edilen Konutlar

Tarihsel Süreç

1872 yılında ilk balyalama makinelerinin üretimiyle beraber samanın konutlarda farklı bir metotla kullanılacağı zamanlara gelinmekteydi. Yüzyıl sonlarına doğru konut yapımında kullanılmakta olan saman artık balya olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu bağlamda ilk belgelenen yapı 1896 veya 1897 yıllarında inşa edildiği düşünülen A.B.D. Nebraska’da yapılan okul binasıdır.

Nebraska, Sandhills’de 1896-1945 yılları arasında 70 adet saman balyasından yapı yapılmıştır. Bu yapılar okul binası, kliseler, ofis alanları, konutlar, çiftlik binaları ve marketler olarak çeşitlik göstermiştir.

Fransa’da I. Dünya Savaşı’nın ardından kaynaklar sınırlı olduğu için yapımında saman balyası tercih edilen 1921 yılında yapılan “Maison Feuilette” günümüzde hala ayakta durmaktadır. Saman balyasından yapılan konutlar, yeni malzemelerle birlikte kullanılması ve farklı tekniklerin geliştirilmesiyle kullanım alanları artarken tercih edilme sıklığı artabilir.

Saman balyalarından yapılmış konutlar tekil olarak yapılmasının yanı sıra çoğul yapı grupları olarak da yapılmıştır. 2019 yılında hem modern mimarisi hem de minimal tasarımıyla Fransa’nın Nogent Le Rotrou konumunda NZI Architectes mimarlık ofisi tarafından yapılmış olan çoğul konut grubu güzel bir örnektir

Üretim Aşaması

Sıkıştırma işlemi genel olarak uyguladığı güç nedeniyle makine tarafından gerçekleştirilmektedir. Elbette insan gücüyle yapılabilir fakat uygulanan güç ölçeğinde büyük bir farklılık söz konusu olacaktır. Sıkıştırma işlemini yapan makineler, modülleri standart bir ölçüde üretebilir.

Modüllerin genel olarak lifli tahıl sapları ölçü standartlarına göre üretilmesi tercih edilir. Olası ölçü farklarında yerinde veya prefabrik üretimler yapılabilmektedir.

Üretim sürecine bakıldığı zaman dört ana aşamadan bahsedebiliriz. Birinci aşama ahşapların uygun ölçü ve forma getirilip lifli tahıl saplarıyla birlikte modül haline geleceği nihai durumuna ulaştırmaktır. İkinci aşama modül yapımına uygun oranda kurumuş ve lifli tahıl saplarının ahşap dikme ve kayıtlarla birleştirilmeden önce sıkıştırılmasıdır. Üçüncü aşama sıkıştırılan lifli tahıl sapları işlem adımları dikkat edilerek ahşap dikme ve kayıtlarla montaj edilmesidir. Dördüncü aşama herhangi bir yüzey solüsyon veya kaplama yapılmadan önce balya yüzeylerinin tıraşlanmasıdır.

Üretilen modüllerin standart ölçüleri 35x280x110 cm olmaktadır. Modüller farklı ölçülerde üretilebilir ancak doğrudan lifli tahıl sap kütlelerinin ölçüleriyle standardize etmek hızlı ve daha verimli olmaktadır.

Sıkıştırılmış balyalar, yangın çıkması anında ve gelişiminde alev alıp tutuşması zaman alan bir süreçtir. Firmamız, sıkıştırma yöntemiyle lifli tahıl sap kütlelerinden modül üretmesinin yanı sıra yanmazlık için özel bir katman kullanarak bu süreci daha da yavaşlatmıştır. Uygulanan yanmazlık katmanı yangın için bir koruma oluştururken lifli tahıl saplarında bir zarar oluşturur.

Bu metotla yapılan binaların iyi ısı izolasyonu sağlaması, iç mekânda iklimlendirme için kullanılacak enerji sarfiyatını azaltacağından dolayı tasarruf sağlayacaktır. Enerji sarfiyatının düşmesi yapının çevre dostu bir konumda olduğunu göstermektedir. Yapı içinde yaşayan, yaşayacak, kullanacak bireylere iklimlendirme bağlamında esneklik sağlamış olacaktır. Aynı zamanda karbon emilimi yapması nedeniyle küresel ısınmaya negatif etki sağlamaktadır.

sıkıştırılmış Saman Balya ve Ahşaplarla Üretilen Modülerle Konut İnşa Yöntemi

Modülün zeminde ideal bir bağlantı oluşması için kerestelerle aynı hizada olmalarına dikkat edilmelidir. Zeminde ayarlama yapılması için çekiç benzeri aletler kullanılabilir. Köşelerde modüllerin yüzeylerin hem temelde hem de tepe noktalarında birleşmeleri önemlidir. Modüller temele monte edilirken zemin ve tepe noktalarına dikkat edilerek sabitleme işlemi yapılmalıdır.

Çelik konstrüksiyon temeller düşeyde köşelerde ve basınç noktalarında kalın malzeme kullanılıp, bağlantı noktalarında daha ince malzeme kullanılabilir. Birleştirme işlemi yapılırken parçalar birbirlerine kaynaklanır. Malzemelere anti pas özelliği bulunan astar uygulanması önemlidir.

Basınç noktaları ve köşelerde çelik dikmeler ile temel zeminden dilenilen yükseklikte kaldırılabilir. Bu dikmeler kolon işlevi görmekte olup strüktürü düşey olarak taşıma görevi almaktadır.

Modüller birbirlerine ahşap için üretilen vidalar yardımıyla montajlanır. Zemine sabitleme işlemi yapılan modüller gönyeye getirildiklerinde birbirleriyle sabitleme işlemi yapılır. Bu işlem yapılırken eğim oluşmaması için işkence aletleri ile birbirlerine tutturulur. Vidalama işlemi bittiğinde işkence aletleri çözülebilir. İşlem her modülde aynı biçimde devam eder. Standart modül harici pencere açıklığı ve kapı açıklıkları belirlenen ölçülere göre boşluk bırakılır ve önceden hazırlanan uzunluklara göre getirilen bloklar monte edilerek işleme devam edilir.

İki modül üzerinde işaretlenen ölçü çizgisinin tam altına konumlandırılan keresteler geçici olarak modüle sabitlenir. Pencere üstü modüle, fazladan tutunma sağlamak için üst bölümünde bulunan ahşap kerestelerin arasına modülden uzun kereste geçici sabitlenerek fazladan tutunma yüzeyi yaratılabilir.

Çatının eğimine göre mertekte çentikler açılmalı ve aşığın yerleştirileceği düşey taşıyıcıların uzunlukları belirlenmelidir. Çatının eğimini belirlemek için inşa edilecek alandaki kar yükü, yıllık yağış miktarı, bölgedeki binaların çatılarında kullanılan eğimler baz alınarak yapılabilir.

Sabitleme işlemi merteklere çentik açılarak modüllere oturtulduktan sonra, köşebentlerle ve vidalarla sabitlendiği takdirde ideal sonuç alınabilir. İdeal sonucu almak için kritik parametre çatıdan gelen yükün duvarlara aktarılmasıdır

Çatının eğimi ve yüksekliğine göre çatı katı oluşturulabilecek alan çıkabilir. İstenildiği takdirde modüllerin üzerinden düşey strüktür inşa edilip çatı başlangıç noktası yükseltilip yaşam alanı yapılabilecek yükseklik sağlanabilir. Yaşam alanı tavanı eğim değişmeden yükseltilmek istenildiği takdirde düşey duvarların boylarında değişiklik yapılabilir veya istenilen yükseklikte modüller üretilerek çatı katı oluşturulabilir

Çatı oluşturulurken farklı formlarda yapılabilir. Form oluşturulurken mahyanın adedi ve konumlandırılması önemlidir. Yapının duvarları baz alınarak çatı oluşturulabilir aynı zamanda olağanın dışına çıkarak uzatma yapılıp farklı enstantaneler oluşturulabilir.

Kaplama işleminde dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta sıkıştırılmış sap balyalarından inşa edilen konutlar için nemin kaplama malzemesi altına geçmeyecek şekilde bariyer oluşturulması gerekmektedir.

Dış cephede kullanılacak levhaların dış hava koşullarına dayanıklı olması gerekmektedir. Alçı bazlı levhalar türlerine göre değişmekte olup dış cephede kullanılamayacak levhalar bulunmaktadır. Dış cephede kullanılan levhalara örnek olarak cam elyaf şilteli dış cephe kaplama levhaları verebiliriz.

Kaba yapı dış cephe kaplamaları tamamlandıktan sonra ince yapı kaplamasına geçilmektedir. İnce yapı kaplamada akışkan veya masif malzemeler kullanılabilir. Kaplama uygulaması için doğal materyal olarak kil, kireç, ahşap, taş, tuğla kullanılabilirken kimyevi esaslı olarak mineral sıva, kompozit malzemeler kullanılabilir.

İç cephe kaplamalarında, dış cephe kaplamalarında farklı olarak ortam koşulların değişmesi sebebiyle kullanılan malzemeler değişkenlik gösterebilir. Alçı gibi dış cepheye uygun olmayan materyaller iç mekânda rahatlıkla kullanılabilir. İç mekân için ıslak hacimlerde kullanılacak malzemenin seramik gibi neme dayanımı yüksek materyallerden tercih edilmesi gerekmektedir.

İç cephede önce kaba sıva uygulaması yapıldıktan sonra istenilen kaplama malzemesi ile uygulama yapılabilir. İç cephelerde ahşap, tuğla, taş, kil, boya, kireç gibi materyaller kullanılabilir.